Μια νέα μελέτη του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας των ΗΠΑ (NIH) έφερε στο φως μια πιθανή σύνδεση ανάμεσα σε δύο ευρέως διαδεδομένες χημικές ουσίες του περιβάλλοντος και στον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μιας επιθετικής μορφής καρκίνου του μαστού.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι γυναίκες που είχαν υψηλότερες συγκεντρώσεις δύο συγκεκριμένων ουσιών, του PFOA και του PFOS, στο αίμα τους εμφάνιζαν συχνότερα καρκίνο του μαστού που δεν εξαρτάται από τα οιστρογόνα (ER-negative).
Τα PFOA και PFOS είναι συνθετικές χημικές ουσίες που χρησιμοποιήθηκαν για δεκαετίες στην κατασκευή πολλών καθημερινών προϊόντων, χάρη στις ιδιότητές τους να απωθούν το νερό, το λίπος και τους λεκέδες. Ανήκουν στην οικογένεια των PFAS, γνωστών και ως “παντοτινά χημικά”, καθώς διασπώνται εξαιρετικά δύσκολα και μπορούν να παραμείνουν για πολλά χρόνια τόσο στο περιβάλλον όσο και στον ανθρώπινο οργανισμό.
Στο παρελθόν χρησιμοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, σε αντικολλητικά μαγειρικά σκεύη, αδιάβροχα ρούχα, χαλιά, υφάσματα που απωθούν τους λεκέδες, αλλά και σε ορισμένες συσκευασίες τροφίμων. Η παρουσία τους, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα προϊόντα στα οποία χρησιμοποιήθηκαν.
Καθώς οι ουσίες αυτές διασπώνται πολύ αργά, έχουν συσσωρευτεί στο περιβάλλον και μπορούν να περάσουν στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω διαφορετικών οδών. Η έκθεση μπορεί να γίνει μέσω της διατροφής, καθώς PFAS έχουν εντοπιστεί σε ψάρια και θαλασσινά από μολυσμένες περιοχές, αλλά και σε κρέας, γαλακτοκομικά προϊόντα, αυγά και ορισμένα λαχανικά που έχουν εκτεθεί σε μολυσμένο νερό ή έδαφος.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Clinical Oncology και έδειξε ότι οι γυναίκες με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις PFOA στο αίμα είχαν 67% υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης καρκίνου του μαστού ER-negative σε σύγκριση με εκείνες που είχαν τις χαμηλότερες συγκεντρώσεις.
Πώς έγινε η μελέτη
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα αίματος από γυναίκες που συμμετείχαν στη μεγάλη αμερικανική έρευνα Sister Study, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την εποπτεία του NIH και περιλάμβανε περισσότερες από 50.000 γυναίκες από τις ΗΠΑ και το Πουέρτο Ρίκο. Στη συγκεκριμένη ανάλυση εξετάστηκαν 1.609 γυναίκες που εμφάνισαν καρκίνο του μαστού και 2.269 γυναίκες που δεν νόσησαν.
Οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα 17 διαφορετικών χημικών ουσιών PFAS στο αίμα τους. Τα δείγματα είχαν συλλεχθεί αρκετά χρόνια πριν από τη διάγνωση, γεγονός που επέτρεψε στους επιστήμονες να εξετάσουν αν υπήρχε πιθανή σχέση ανάμεσα στην προηγούμενη έκθεση στις ουσίες και στην εμφάνιση της νόσου.
Τα αποτελέσματα ενισχύθηκαν και από την ανάλυση προηγούμενων επιστημονικών μελετών, οι οποίες έδειξαν επίσης πιθανή σύνδεση ορισμένων PFAS με τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου του μαστού.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτές οι χημικές ουσίες μπορεί να επηρεάζουν τον οργανισμό με τρόπους που σχετίζονται με τη λειτουργία των γονιδίων ή του ανοσοποιητικού συστήματος.