Η αποφυγή τριών βασικών παραγόντων κινδύνου στη μέση ηλικία θα μπορούσε να χαρίσει έως και 13 επιπλέον χρόνια ζωής χωρίς άνοια, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Η διατήρηση της αρτηριακής πίεσης σε φυσιολογικά επίπεδα, η πρόληψη του διαβήτη και η αποχή από το κάπνισμα στις ηλικίες μεταξύ 45 και 65 ετών φαίνεται ότι μπορούν να καθυστερήσουν την εμφάνιση της νόσου για περισσότερο από μία δεκαετία.
Ερευνητές του NYU Langone Health στις Ηνωμένες Πολιτείες εξέτασαν την επίδραση αυτών των τριών κρίσιμων παραγόντων σε περισσότερους από 12.000 ανθρώπους.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι άνθρωποι πρέπει να αποφεύγουν ενεργά αυτούς τους παράγοντες κατά τη μέση ηλικία, ως στρατηγική για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου για περισσότερο από μία δεκαετία», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής, δρ Josef Coresh, διευθυντής του Optimal Aging Institute στο NYU Langone.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology, περιέλαβε 12.409 άτομα που δεν έπασχαν από άνοια στην ηλικία των 55 ετών.
Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν ως προς την υπέρταση, τον διαβήτη και το κάπνισμα και παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 26 χρόνια.
Στο διάστημα αυτό, 3.008 άνθρωποι εμφάνισαν άνοια, ενώ 5.238 πέθαναν χωρίς να έχουν διαγνωστεί με τη νόσο.
Όσοι δεν παρουσίαζαν κανέναν από τους τρεις παράγοντες κινδύνου έζησαν χωρίς άνοια σχεδόν 13 χρόνια περισσότερο σε σύγκριση με εκείνους που είχαν και τους τρεις.
Συγκεκριμένα, από την ηλικία των 55 ετών, οι άνθρωποι χωρίς διαβήτη και υπέρταση, οι οποίοι δεν κάπνιζαν, είχαν κατά μέσο όρο ακόμη 30,1 χρόνια ζωής χωρίς άνοια.
Αντίθετα, όσοι παρουσίαζαν έναν μόνο παράγοντα κινδύνου είχαν κατά μέσο όρο 26,3 επιπλέον χρόνια ζωής χωρίς άνοια, όσοι είχαν δύο παράγοντες 21 χρόνια, ενώ εκείνοι που συγκέντρωναν και τους τρεις μόλις λίγο περισσότερα από 17 χρόνια.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι επιλογές του τρόπου ζωής, ιδιαίτερα κατά τη μέση ηλικία, μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η τακτική σωματική άσκηση, η αποχή από το κάπνισμα, η μετρημένη κατανάλωση αλκοόλ και η αποφυγή της κοινωνικής απομόνωσης.
«Τα άτομα που δεν παρουσίαζαν κανέναν αγγειακό παράγοντα κινδύνου στη μέση ηλικία έζησαν κατά μέσο όρο 13 περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια σε σύγκριση με εκείνα που είχαν και τους τρεις», αναφέρουν οι ερευνητές.
«Οι αγγειακοί παράγοντες κινδύνου, μεταξύ των οποίων ο διαβήτης, η υπέρταση και το κάπνισμα, αποτελούν τεκμηριωμένους παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωση άνοιας. Συχνά εμφανίζονται στη μέση ηλικία και ασκούν μακροχρόνια επίδραση στις νευροεκφυλιστικές διεργασίες, γεγονός που αναδεικνύει την κρίσιμη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης και αντιμετώπισής τους», προσθέτει η μελέτη.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ακόμη ότι, ανεξάρτητα από τον αριθμό των παραγόντων κινδύνου, οι γυναίκες έζησαν περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια σε σύγκριση με τους άνδρες. Παράλληλα, οι λευκοί συμμετέχοντες είχαν περισσότερα χρόνια ζωής χωρίς άνοια από τους μαύρους συμμετέχοντες.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, η δρ Jacqui Hanley, επικεφαλής χρηματοδότησης ερευνών στο Alzheimer’s Research UK, σημείωσε ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν εξετάζει μόνο την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας, αλλά θέτει ένα ερώτημα που αφορά άμεσα τους ανθρώπους: για πόσα χρόνια μπορούν να αναμένουν ότι θα ζήσουν χωρίς τη νόσο.
«Η προσέγγιση αυτή προσφέρει μια ουσιαστική εικόνα για το πώς η υγεία στη μέση ηλικία μπορεί να επηρεάσει τον αριθμό των ετών που ζούμε χωρίς άνοια. Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η υπέρταση, ο διαβήτης και το κάπνισμα συνδέονται όχι μόνο με αυξημένο κίνδυνο άνοιας, αλλά και με μεγαλύτερη πιθανότητα πρόωρου θανάτου από άλλες παθήσεις», δήλωσε.
Η ίδια υπογράμμισε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τη στενή σύνδεση ανάμεσα στην καρδιαγγειακή και την εγκεφαλική υγεία.
«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να φροντίζουμε τόσο την καρδιά όσο και τον εγκέφαλό μας. Η καμπάνια Think Brain Health του Alzheimer’s Research UK ενθαρρύνει τους πολίτες να κάνουν πρακτικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, όπως να παραμένουν σωματικά δραστήριοι, να μην καπνίζουν και να ελέγχουν καταστάσεις όπως η υπέρταση και ο διαβήτης», ανέφερε.
«Παρότι δεν υπάρχει εγγυημένος τρόπος πρόληψης της άνοιας, η έρευνα —συμπεριλαμβανομένης της συγκεκριμένης μελέτης— δείχνει ότι η αντιμετώπιση των παραγόντων που επιβαρύνουν την καρδιαγγειακή υγεία μπορεί να συμβάλει και στη μείωση του κινδύνου γνωστικής έκπτωσης και άνοιας», κατέληξε.