Με απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού, κας Λίνας Μενδώνη, συνολικά 45 έργα του μεγάλου Έλληνα λαϊκού ζωγράφου, ανακηρύχθηκαν σε κινητά μνημεία, «διότι αποτελούν χαρακτηριστικά και αξιόλογα έργα του ζωγράφου Θεόφιλου Χατζημιχαήλ με ιδιαίτερη σημασία για την ιστορία της νεοελληνικής τέχνης και τη νεότερη πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδος».
Από αυτά, τα 5 ανήκουν στη Συλλογή του Μουσείου Νεοελληνικής Τέχνης του Δήμου Ρόδου και πρόκειται για τα έργα: «Ο Λήσταρχος Χρήστος Νάτσιος Νταβέλης το 1855», ««Αντάμωσις Ερωτοκρίτου και Αρετούσσης», ««Ο Ήρως Μιλτιάδης Γιαταγάνας», ««Ο Παύλος Μελάς ζέζας πεσών ενδόξω παρά την Στάττισαν πόλιν της Καστορίας» και «Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης καταδιώκων τον Κιούταχη εν ξυφήρεις».
Η θεματολογία των έργων διατρέχει την σύγχρονη Ελληνική ιστορία και αποτελούν εξαιρετικά δείγματα της τέχνης του Θεόφιλου. Αξίζει να σημειωθεί, ότι με εξαίρεση ένα έργο που εκτίθεται στη Μυτιλήνη, όλα τα υπόλοιπα από τα ανακηρυχθέντα ως μνημεία έργα βρίσκονται στο Μουσείο Νεώτερου Ελληνικού Πολιτισμού στην Αθήνα.
Τα έργα αποκτήθηκαν και εντάχθηκαν στην συλλογή της τότε Δημοτικής Πινακοθήκης Ρόδου από τα πρώτα χρόνια της, στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Και τα πέντε έργα αποτελούν δωρεές μεγάλων επιχειρήσεων και εκλεκτών συμπολιτών μας, οι οποίοι αγόρασαν και στη συνέχεια δώρισαν τα έργα στην Πινακοθήκη, καθ’ υπόδειξη του τότε Νομάρχη Δωδεκανήσου και ιδρυτή της, Ανδρέα Ιωάννου.
Το όραμα του Ανδρέα Ιωάννου για τη δημιουργία ενός εμβληματικού Μουσείου Νεότερης Τέχνης και η εμπράγματη υποστήριξη που είχε από την τοπική κοινωνία και τον επιχειρηματικό κόσμο της Ρόδου, που μέσα από δωρεές έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία της μοναδικής αυτής συλλογής, δικαιώνονται 60 περίπου χρόνια μετά, με ακόμη μία αναγνώριση της αξίας των έργων που έχει στην κατοχή του το Μουσείο.
Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του Δήμου Ρόδου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία αναφοράς για την Νεοελληνική Τέχνη, το μεγαλύτερο εκτός Αθηνών, και στόχος είναι τα μοναδικά του έργα να είναι διαθέσιμα και πάλι μέσα από τις μόνιμες εκθέσεις του, τις εκδόσεις του και σύγχρονα ψηφιακά μέσα.
Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου,
του Μουσείου Νεοελληνικής Τέχνης, Δήμου Ρόδου
Η Πρόεδρος
Σουμέλα Καραχάλιου – Καμπουροπούλου