Το απόγευμα της Τετάρτης (09/09) ο Γιώργος Μαζωνάκης άφησε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο Ελπίς από ανακοπή σε ηλικία 54 ετών.
Ο γνωστός τραγουδιστής μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο από την ιδιωτική κλινική στο Κολωνάκι, Stem Cell, στην οποία φέρεται να είχε πάει, καθώς είχε προγραμματισμένη θεραπεία πλασμαφαίρεσης. Και οι πληροφορίες αναφέρουν ότι μόλις του έβαλαν τον φλεβοκαθετήρα, υπέστη ανακοπή.
Δείτε το βίντεο – Σε σοκ η αδερφή του Μαζωνάκη στο νοσοκομείο
Τι είναι η θεραπεία πλασμαφαίρεσης
Η πλασμαφαίρεση ή θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος (Therapeutic Plasma Exchange – TPE) αποτελεί μία εξειδικευμένη εξωσωματική θεραπευτική μέθοδο, η οποία χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση παθολογικών ουσιών από το πλάσμα του αίματος. Τα τελευταία χρόνια η χρήση της έχει αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα σε νευρολογικά, αιματολογικά, νεφρολογικά και αυτοάνοσα νοσήματα. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της American Society for Apheresis (ASFA, 2023-2024), η πλασμαφαίρεση θεωρείται σήμερα θεραπεία πρώτης γραμμής για κάποια σοβαρά νοσήματα, ενώ σε άλλα νοσήματα χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με φαρμακευτική αγωγή.
Η μέθοδος βασίζεται στη μηχανική απομάκρυνση του πλάσματος που περιέχει αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, φλεγμονώδεις κυτταροκίνες ή τοξικές ουσίες και στην αντικατάστασή του με λευκωματίνη ή φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται ταχεία μείωση των παθολογικών παραγόντων που συμμετέχουν στην εξέλιξη της νόσου.
Ιστορική αναδρομή
Οι πρώτες εφαρμογές πλασμαφαίρεσης ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1950, ενώ η συστηματική κλινική χρήση της αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1970 με την εξέλιξη των μηχανημάτων εξωσωματικής κυκλοφορίας (Sanchez & Balogun, 2021). Αρχικά χρησιμοποιήθηκε κυρίως σε ασθενείς με υπεργλοιότητα αίματος και αιματολογικές διαταραχές. Στη συνέχεια, η βελτίωση της τεχνολογίας επέτρεψε την εφαρμογή της σε αυτοάνοσα και νευρολογικά νοσήματα.
Σήμερα η πλασμαφαίρεση θεωρείται αναπόσπαστο μέρος της εντατικής θεραπείας σε πολλές μονάδες παγκοσμίως, ενώ συνεχώς διευρύνονται οι ενδείξεις της μέσω νεότερων μελετών και κλινικών πρωτοκόλλων.
Τι είναι η πλασμαφαίρεση
Η πλασμαφαίρεση είναι μία εξωσωματική διαδικασία κατά την οποία αφαιρείται το πλάσμα του αίματος και αντικαθίσταται από ειδικά διαλύματα. Το αίμα του ασθενούς διέρχεται μέσω ειδικού φίλτρου ή φυγοκεντρικού συστήματος που διαχωρίζει το πλάσμα από τα έμμορφα συστατικά του αίματος.
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια επιστρέφουν στον οργανισμό μαζί με το υγρό αντικατάστασης. Η θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με φίλτρα μεμβράνης είτε με φυγοκεντρική τεχνική, ανάλογα με τον διαθέσιμο εξοπλισμό και την κλινική κατάσταση του ασθενούς.
Στόχος της μεθόδου είναι η γρήγορη απομάκρυνση ουσιών που ευθύνονται για την πρόκληση ή επιδείνωση της νόσου. Οι ουσίες αυτές μπορεί να είναι:
Αυτοαντισώματα
Ανοσοσυμπλέγματα
Κρυοσφαιρίνες
Παραπρωτεΐνες
Φλεγμονώδεις μεσολαβητές
Τοξίνες ή φάρμακα
Πώς πραγματοποιείται η διαδικασία
Η πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται συνήθως σε ειδικά οργανωμένες μονάδες αιμοκάθαρσης, μονάδες αφαίρεσης ή σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Αρχικά εξασφαλίζεται αγγειακή προσπέλαση μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέσω περιφερικών φλεβών. Το αίμα οδηγείται στο μηχάνημα αφαίρεσης όπου διαχωρίζεται το πλάσμα από τα κυτταρικά στοιχεία.
Το απομακρυνόμενο πλάσμα αντικαθίσταται από:
Διάλυμα λευκωματίνης 5%
Φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα
Συνδυασμό λευκωματίνης και φυσιολογικού ορού
Η διάρκεια κάθε συνεδρίας κυμαίνεται συνήθως από 2 έως 4 ώρες. Οι περισσότεροι ασθενείς χρειάζονται 3 έως 7 συνεδρίες, ανάλογα με τη νόσο και την ανταπόκριση στη θεραπεία.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας απαιτείται συνεχής παρακολούθηση των ζωτικών σημείων, της αρτηριακής πίεσης, της πηκτικότητας και των ηλεκτρολυτών, καθώς μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές όπως υπόταση, υποασβεστιαιμία, αλλεργικές αντιδράσεις ή διαταραχές πήξης.
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται
Η πλασμαφαίρεση εφαρμόζεται σήμερα σε μεγάλο εύρος νοσημάτων. Οι κυριότερες ενδείξεις περιλαμβάνουν:
Νευρολογικά νοσήματα
Μυασθένεια gravis
Σύνδρομο Guillain-Barré
Χρόνια φλεγμονώδης απομυελινωτική πολυνευροπάθεια
Αυτοάνοσες εγκεφαλίτιδες
Σκλήρυνση κατά πλάκας σε βαριές υποτροπές
Μελέτες των τελευταίων ετών δείχνουν σημαντική βελτίωση στη μυασθένεια gravis και στο σύνδρομο Guillain-Barré, ιδιαίτερα όταν η θεραπεία εφαρμόζεται έγκαιρα (Ipe et al., 2021; Stoian et al., 2021).
Αιματολογικά νοσήματα
Θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα
Υπεργλοιότητα αίματος
Μακροσφαιριναιμία Waldenström
Αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο
Νεφρολογικά και αυτοάνοσα νοσήματα
Αγγειίτιδες ANCA
Σύνδρομο Goodpasture
Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
Ταχέως εξελισσόμενη σπειραματονεφρίτιδα
Άλλες ενδείξεις
Δηλητηριάσεις
Σοβαρή υπερτριγλυκεριδαιμία
Απόρριψη μεταμόσχευσης
Σοβαρές φλεγμονώδεις καταστάσεις σε ΜΕΘ
Κατά την πανδημία COVID-19 διερευνήθηκε επίσης η χρήση της σε ασθενείς με βαριά φλεγμονώδη αντίδραση και σύνδρομο κυτταροκινών (Koball et al., 2022).