Συνδέονται με τον ίδιο ακριβώς ιό, απειλούν άντρες και γυναίκες, αλλά τα καλά νέα είναι ότι μπορείς να πάρεις τον απόλυτο έλεγχο στα χέρια σου. 2 συγκεκριμένα είδη καρκίνου παρουσιάζουν σταθερή, ανησυχητική άνοδο παγκοσμίως, με τους ειδικούς να προβλέπουν ότι οι διαγνώσεις θα εκτοξευθούν κατά 30% μέχρι το 2030.
Πρόκειται για τον καρκίνο της στοματικής κοιλότητας (στόμα) και τον καρκίνο του φάρυγγα (λαιμός/αμυγδαλές). Το πιο ανησυχητικό; Πλήττουν όλο και νεότερους ανθρώπους που δεν έχουν καν ιστορικό συστηματικού καπνίσματος. Τι οδηγεί όμως αυτή την έξαρση και –το κυριότερο– τι μπορείς να κάνεις για να προστατεύσεις τον εαυτό σου;
Η απειλή που αλλάζει τα δεδομένα στην αύξηση αυτών των καρκίνων
Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ο καρκίνος στο στόμα ή στον λαιμό αφορά μόνο τους μανιώδεις καπνιστές και όσους καταναλώνουν πολύ αλκοόλ. Αν και το κάπνισμα και το ποτό αυξάνουν το ρίσκο (ο συνδυασμός τους μπορεί να εκτοξεύσει την πιθανότητα νόσησης έως και 40 φορές!), οι επίσημες έρευνες δείχνουν ότι οι 2 αυτές συνήθειες έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Γιατί, λοιπόν, οι περιπτώσεις αυτών των καρκίνων αυξάνονται;
Η απάντηση κρύβεται στον γνωστό σεξουαλικά μεταδιδόμενο ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV).
Ο HPV είναι πλέον ο υπ’ αριθμόν ένα ένοχος για την άνοδο των καρκίνων στο στόμα και τον λαιμό, αποτελώντας την αιτία για το 30% των περιπτώσεων παγκοσμίως. Ο ιός μεταφέρεται στην περιοχή του στόματος και του φάρυγγα, κυρίως μέσω του στοματικού έρωτα. Αυτός είναι ο λόγος που οι ασθενείς είναι πλέον συχνά νεαρής ηλικίας, με ελεύθερο ιστορικό από τσιγάρο ή ποτό, αλλά με κοινό παρονομαστή τη μόλυνση από τον ιό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι άνδρες εμφανίζουν αυτούς τους καρκίνους 2,5 φορές συχνότερα από τις γυναίκες, καθώς προσβάλλονται ευκολότερα από τον ιό στη στοματική κοιλότητα.
Πώς θα μειώσεις τον κίνδυνο εμφάνισης των συγκεκριμένων καρκίνων
Σε αντίθεση με άλλες μορφές καρκίνου, δεν υπάρχει κάποια προληπτική εξέταση (screening) για το στόμα και τον λαιμό. Ο μόνος τρόπος είναι να ζητάς από τον γιατρό ή τον οδοντίατρό σου να ελέγχει σχολαστικά το εσωτερικό του στόματός σου για τυχόν περίεργες αλλοιώσεις ή πληγές που δεν κλείνουν. Υπάρχουν όμως 3 πανίσχυρα όπλα που μπορείς να χρησιμοποιήσεις:
1. Εμβολιασμός κατά του HPV
Ο εμβολιασμός είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης. Συστήνεται να γίνεται σε αγόρια και κορίτσια στην εφηβεία (ιδανικά στις ηλικίες 11-12 ετών, ή και από τα 9), καθώς και σε νεαρούς ενήλικες έως 26 ετών. Το εμβόλιο είναι εγκεκριμένο και για ενήλικες έως 45 ετών, κατόπιν συνεννόησης με τον γιατρό σου.
2. Κόψε το τσιγάρο
Αν καπνίζεις, το να το κόψεις σήμερα κιόλας θα αλλάξει το μέλλον σου. Άνθρωποι που έκoψαν το τσιγάρο για 1 έως 4 χρόνια είδαν τον κίνδυνο να μειώνεται κατά 30%. Αν αντέξεις για 20 χρόνια, ο κίνδυνος μειώνεται κατά περισσότερο από 75%.
3. Μείωσε το αλκοόλ
Η οριστική διακοπή ή η δραστική μείωση της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ συνδέεται με 40% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στην περιοχή του στόματος και του λαιμού.
Μια αισιόδοξη ματιά στην αντιμετώπιση του καρκίνου
Αν και οι αριθμοί προκαλούν δέος, η επιστήμη κάνει άλματα. Ακόμη και στην περίπτωση της διάγνωσης, οι σύγχρονες θεραπείες (χειρουργική επέμβαση, ακτινοβολίες, χημειοθεραπεία) έχουν ανεβάσει το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης κοντά στο 70% – μια βελτίωση της τάξεως του 15% σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Η πρόληψη, ωστόσο, παραμένει η καλύτερη θεραπεία. Κόψε τις κακές συνήθειες, μίλα με τον γιατρό σου για τον εμβολιασμό κατά του HPV και μην αμελείς τον τακτικό έλεγχο στον οδοντίατρο. Η υγεία σου είναι κυριολεκτικά στο χέρι σου.