Η άνοια και η νόσος Αλτσχάιμερ επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, με τους επιστήμονες να επισημαίνουν ότι οι αλλαγές στον εγκέφαλο ξεκινούν πολλά χρόνια πριν εμφανιστούν τα προβλήματα με τη μνήμη. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Alzheimer’s and Dementia δείχνει ότι ο τρόπος ζωής στη μέση ηλικία μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην προστασία του εγκεφάλου.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 587 ενήλικες ηλικίας 40 έως 59 ετών στο πλαίσιο του προγράμματος PREVENT Dementia στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. Κατά την έναρξη της έρευνας όλοι οι συμμετέχοντες ήταν γνωστικά υγιείς, ενώ περίπου οι μισοί είχαν οικογενειακό ιστορικό άνοιας.
Οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν μια εκτεταμένη σειρά τεστ για τη μέτρηση της βασικής λειτουργίας του εγκεφάλου τους. Οι αξιολογήσεις αυτές εξέτασαν την προσοχή, τις γλωσσικές δεξιότητες, τις οπτικοχωρικές ικανότητες και διαφορετικούς τύπους μνήμης.
Η μελέτη εξέτασε 17 διαφορετικούς παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία του εγκεφάλου, όπως η αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, ο ύπνος, η κατάθλιψη, η ακοή, το κάπνισμα και η γενετική προδιάθεση. Παράλληλα, οι επιστήμονες αξιολόγησαν τη συμμετοχή των ατόμων σε κοινωνικές, σωματικές και πνευματικές δραστηριότητες.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν η δύναμη των διεγερτικών δραστηριοτήτων. Η ενασχόληση με σωματικά, κοινωνικά και πνευματικά χόμπι εμφάνισε την ισχυρότερη θετική συσχέτιση με τη γνωστική απόδοση στη μέση ηλικία. Μάλιστα η θετική επίδραση αυτών των δραστηριοτήτων ήταν μεγαλύτερη από την αρνητική επίδραση αρκετών παραγόντων κινδύνου, ακόμα και της γενετικής προδιάθεσης για Αλτσχάιμερ.
Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν λεπτομερέστερα αυτές τις δραστηριότητες, διαπίστωσαν ότι το όφελος δεν προερχόταν μόνο από ένα «μαγικό» χόμπι. Αντίθετα, η συμμετοχή σε ποικίλες δραστηριότητες δημιουργούσε ένα αθροιστικό προστατευτικό αποτέλεσμα για τον εγκέφαλο.
Ανάμεσα στις πιο ωφέλιμες δραστηριότητες ήταν:
η κοινωνικοποίηση με φίλους και οικογένεια
η μουσική και η εκμάθηση οργάνου
η ζωγραφική και άλλες μορφές τέχνης
το διάβασμα
η εκμάθηση ξένης γλώσσας
τα ταξίδια
η σωματική άσκηση
Οι ειδικοί εξηγούν ότι αυτές οι δραστηριότητες ενισχύουν τη λεγόμενη «γνωστική εφεδρεία», δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να αντέχει καλύτερα τη φθορά της ηλικίας.
Από την άλλη πλευρά, οι παράγοντες που συνδέθηκαν περισσότερο με χειρότερη λειτουργία του εγκεφάλου ήταν:
τα συμπτώματα κατάθλιψης,
ιστορικό βλάβης στον εγκέφαλο,
ο διαβήτης,
η υψηλή πίεση,
η απώλεια ακοής
ο κακός ύπνος.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μέση ηλικία αποτελεί κρίσιμο χρονικό σημείο για την πρόληψη.
Τι προτείνουν:
τακτική σωματική δραστηριότητα
έλεγχο πίεσης και σακχάρου
ποιοτικό ύπνο
κοινωνική επαφή
συνεχή πνευματική δραστηριότητα και μάθηση
Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η προστασία του εγκεφάλου δεν εξαρτάται μόνο από την αποφυγή κινδύνων, αλλά και από το πόσο ενεργή, δημιουργική και κοινωνική παραμένει η καθημερινότητά μας.
Με πληροφορίες από eatingwell.com